Kasia, siedemnastoletnia, znalazła to pod płytami, w szafie ojca, w mieszkaniu przy Piotrkowskiej w Łodzi. Stare pudełko po cygarach, a w nim dokumenty na nazwę firmy producenckiej, którą jej ojciec, Marek Sobolewski, znany producent muzyczny – na tyle znany, że nienawidziła własnego nazwiska w dowodzie – założył ze wspólnikiem dwadzieścia lat wcześniej. Kasia wtedy nie rozumiała, na co patrzy. Zrozumiała dopiero rok później, kiedy adwokat ojca usiadł naprzeciwko niej w salonie i powiedział, że nie jest już właścicielką ćwiartki firmy, która miała być jej.
Ale trzeba zacząć od diagnozy.
Marek dostał wyniki w kwietniu – guz wątroby, w stadium, o którym lekarka w szpitalu przy Kopcińskiego nie chciała mówić głośno. Kasia siedziała na korytarzu, na pomarańczowym plastikowym krześle, i liczyła płytki na podłodze. Sto siedemdziesiąt dwie. Nie wiedziała, po co liczy. Wiedziała tylko, że kiedy liczy, nie płacze.
W domu zaczęło się powoli. Najpierw przestała sypiać. Potem zaczęła brać tabletki z szafki matki – nie po to, żeby zasnąć, tylko żeby nic nie czuć. W drugiej klasie liceum wiedziała już, gdzie na Bałuckim Rynku można kupić to, czego potrzebuje, i za ile. Trzysta złotych kosztował wieczór, w którym nie myślała o umierającym ojcu. Zaczęła też wymiotować po posiłkach – nie dlatego, że chciała być szczupła, tylko dlatego, że było to jedyne, nad czym w swoim ciele jeszcze panowała.
Nikt nie wiedział, jak bardzo. Nie do końca. Dopóki nauczycielka polskiego nie znalazła jej w łazience szkolnej, siedzącej na podłodze z podwiniętym rękawem i świeżymi nacięciami na przedramieniu.
Marek i Ewa, jej matka, siedzieli tamtej nocy w kuchni do trzeciej. Niewiele mówili. Ewa płakała bezgłośnie, ze złożonym ręcznikiem przy oczach, żeby Kasia nie usłyszała z pokoju. Marek pisał. Napisał trzy wersje i skreślił je, a potem czwartą, której już nie wykreślił.
Rano usiadł na skraju jej łóżka. Pamięta ciężar jego ciała na materacu i to, że był już za chudy jak na mężczyznę, który w młodości grał w koszykówkę. Przeczytał jej list. Nie pamięta każdego słowa. Pamięta ostatnie zdanie: "Przepraszam, że musimy to zrobić. Kocham cię bardziej, niż wiesz." Złożył kartkę na pół, położył w miseczce na owoce na komodzie, obok pomarańczy, której nikt nie zjadł, i powiedział jej, że kochają ją za bardzo, żeby czekać, aż będzie za późno.
Dwóch mężczyzn czekało przy drzwiach mieszkania. Kasia krzyczała. Pamięta, jak trzymała się framugi. Ewa stała w korytarzu z dłonią na ustach, nie ruszając ani jednym mięśniem.
Zabrali ją na program terapeutyczny w naturze, w Montanie, w Stanach Zjednoczonych. Dziewięćdziesiąt jeden dni bez prawdziwego łóżka, bez telefonu, bez matki. Uczyła się rozpalać ogień korą brzozy i krzemieniem. Spała pod brezentem. Nie wiedziała, że w Łodzi, tymczasem, guz jej ojca rośnie.
Potem przenieśli ją do ośrodka terapeutycznego z internatem w Stanach, w stanie Utah. Tam, w pokoju z białą ścianą i oknem, które nie otwierało się więcej niż na dziesięć centymetrów, odebrała ostatnią rozmowę od ojca. Był koniec grudnia. Mówił słabo, ale raz się zaśmiał, z czegoś głupiego, czego już nie pamięta. Oboje powiedzieli "kocham cię" i to było, choć nikt tego głośno nie nazwał, pożegnanie. Marek zmarł dwa dni później. Kasi tam nie było. Nie towarzyszyła mu, nie widziała go w szpitalu, nie stała przy grobie na cmentarzu Doły. Dowiedziała się od wychowawczyni ośrodka, w gabinecie z obrazkiem pejzażu na ścianie.
Wróciła do Polski na pierwszy miesiąc, na stypę, a potem wróciła do Utah, bo terapia, jak jej powiedziano, jeszcze się nie skończyła.
Pięć lat zajęło jej dojście do siebie na tyle, żeby dało się z tym żyć. Przeprowadzała się między mieszkaniami na Bałutach, potem na Górnej, aż w końcu osiadła w samym Bałuckim Rynku – tym, który kiedyś kojarzył jej się tylko z dilerami. Teraz to małe studio nad kawiarnią, ze światłem z okna, które o czwartej po południu pada dokładnie na płótno. Sprzedawała obrazy, potem zaczęła projektować ubrania, a w polskim, którego też nie spodziewała się odzyskać: własny głos.
Dwa lata temu założyła markę odzieżową o nazwie "Ćwiartka" – nazwę, o której nikt jej nie pytał, skąd się wzięła, i dokładnie tak tego chciała. W tym roku wydała niezależną płytę, dwanaście utworów, sama napisała, wyprodukowała i zaśpiewała. Okładkę namalowała sama: pomarańczowa plama, jak pomarańcza, której nikt nie zjadł. W tym samym czasie dowiedziała się też, w wieku trzydziestu jeden lat, że jest w spektrum autyzmu. To, jak powiedziała w wywiadzie, był pierwszy raz, kiedy zrozumiała, czemu tyle rzeczy zawsze wydawało jej się zbyt ostre.
Ktoś zapytał ją, czy kontynuuje drogę ojca. Odpowiedziała: "Nie próbuję zająć jego miejsca. Próbuję tylko znaleźć swój spokój."
A ten spokój, jak się okazało tego lata, miał też związek z ćwiartką firmy.
Wróciła do pudełka po cygarach z powodu pozwu, który złożył przeciwko niej były wspólnik ojca, Tomasz Raczyński, o prawa do korzystania z nazwy marki firmy. Jej adwokatka, Anna Wieczorek, wyłożyła jej przy szklanym stole w kancelarii na Piotrkowskiej, że w okresie przymusowych pobytów w Stanach ktoś – Ewa, nie mając wyjścia wobec narastającego rachunku od adwokata – podpisała w imieniu Kasi zrzeczenie się części udziałów, żeby sfinansować miesiące trzeciej terapii w Szwajcarii. Kasia wiedziała o tej części, ale nie wiedziała o jej skali. Dziesięć lat później udziały, które miały być jej, są warte, według wyceny rzeczoznawcy, około sześciuset dziewięćdziesięciu tysięcy złotych.
Nie krzyczała. Nie płakała przed Anną. Poprosiła o dokumentację. Papiery. Umowę. Konkretne nazwisko.
Tydzień później siedziała naprzeciwko Tomasza Raczyńskiego w jego biurze, w wieżowcu przy alei Piłsudskiego, na dwunastym piętrze, z widokiem na Manufakturę. Zaproponował ugodę: siedemdziesiąt tysięcy złotych i zamknięcie sprawy. Powiedział, miłym jak zawsze głosem, że "zrobił wszystko dla jej ojca" i że "Kasia powinna pamiętać, czego chciałby Marek". Kasia otworzyła teczkę trzymaną na kolanach, wyjęła kopię wyceny rzeczoznawcy i położyła ją na stole, między dwiema filiżankami kawy, których nikt nie wypił. "Nie przyszłam pamiętać, czego chciałby mój ojciec" – powiedziała. "Przyszłam odebrać to, co mi się należy." Wyjęła telefon, otworzyła aplikację bankową, gdzie miała już przygotowany przelew honorarium adwokatki, i podpisała cyfrowo, na jego oczach, pełnomocnictwo przekazujące prowadzenie kontrpozwu Annie. Tomasz wstał, powiedział, że "sprawdzi to ze swoimi prawnikami", i wyszedł z pokoju, zanim spotkanie oficjalnie się zakończyło.
Kasia nie pobiegła za nim. Zamknęła teczkę, zapłaciła w kasie za obie kawy i wyszła na Piłsudskiego, w popołudniowe słońce padające dokładnie na lewą stronę jej twarzy.
Dwa miesiące później zapadł wyrok arbitrażowy: Kasi wypłacono trzysta dwadzieścia tysięcy złotych – nie całą kwotę z wyceny rzeczoznawcy, ale więcej niż siedemdziesiąt tysięcy proponowane przez Tomasza. Nie świętowała hucznie. Kupiła nową ramkę do zdjęcia ojca, tego, które nadal stoi obok płótna, na którym maluje w swoim studiu na Bałuckim Rynku, i schowała tam, w rogu ramki, małą złożoną karteczkę, której nikt oprócz niej nie czyta.
Pół roku po ugodzie Ewa w końcu opowiedziała jej tę część, którą ukrywała przez wszystkie te lata: że podpis pod zrzeczeniem udziałów nie wynikał tylko z trzeciego rachunku za terapię w Szwajcarii, ale też z tego, że sam Tomasz Raczyński zaproponował jej po cichu odkupienie udziałów tanio, dokładnie w chwili, gdy najtrudniej jej było odmówić. Kasia usłyszała to przez telefon, wieczorem, malując pomarańczową plamę na nowym płótnie. Nie zareagowała od razu. Odłożyła telefon na stół, nie rozłączając się, i dokończyła nakładać farbę, aż pokryła dokładnie tę powierzchnię, którą chciała.
