Siedzę na werandzie, a sierpniowe słońce praży niemiłosiernie. Powietrze pachnie przejrzałymi jabłkami, które z głuchym łoskotem spadają na trawę. Liczę te uderzenia. Dwadzieścia siedem. Dwadzieścia osiem. Każde brzmi jak odliczanie. Mam sześćdziesiąt cztery lata i raka trzustki. Lekarz dał mi kilka miesięcy. Może krócej.
W zeszły wtorek znalazłem w skrzynce katalog z zakładu pogrzebowego. Elegancki, na kredowym papierze, z ręcznie wpisaną dedykacją: „Żeby wszystko było dopięte na ostatni guzik. My się martwimy”. W środku zdjęcie urny. Prostej, granatowej, z miejscem na tabliczkę. Bez daty śmierci. Czekają.
Schowałem katalog do szuflady i nalałem sobie herbaty. A potem zacząłem się śmiać. Najpierw nerwowo, potem histerycznie, aż łzy pociekły mi po policzkach. Trzydzieści lat wychowywałem cudze dzieci, a one wybrały mi urnę. Jak mebel do salonu. Żeby pasowała kolorem.
Poznałem Magdę, gdy byłem po trzydziestce. Pracowałem wtedy jako kierowca autobusu w Szczecinie, ona rozwoziła pieczywo. Miała trójkę dzieci i oczy zmęczonej sarny. Pobraliśmy się w urzędzie stanu cywilnego, bez wesela, bez białej sukni. Po trzech latach zginęła w wypadku. Tir wjechał w jej dostawczaka na obwodnicy. Zostałem sam z Kubą, Martą i bliźniakami, Tomkiem i Szymonem.
Teściowa, pani Wiesława, przyjechała z Gorzowa następnego dnia. Pamiętam jej słowa: „Andrzej, oddaj chłopaków. To nie twoja krew. My sobie poradzimy”. Spojrzałem wtedy na dzieciaki. Tomasz i Szymon, po dziesięć lat, trzymali się kurczowo moich nogawek. Marta płakała w kącie. Kuba, najstarszy, piętnaście lat, patrzył na mnie tak, jakby cały świat mu się zawalił. I wtedy powiedziałem: „Nie oddam ich. Obiecałem Magdzie”.
I zostałem. Pracowałem na dwie zmiany, brałem nadgodziny, dorabiałem w myjni. Kuba skończył studia, Marta wyszła za mąż, bliźniaki zdały maturę. Żadnego nigdy nie uderzyłem. Żadnego nie odtrąciłem. A jednak zawsze byłem dla nich tym obcym facetem, który mieszka w domu ich matki.
Teraz Kuba dzwoni tylko na święta. Formalnie, sucho, jakby odhaczał punkt z listy. Marta wpada raz na dwa miesiące z gotowymi kotletami z marketu i opowiada o swoich problemach. Tomasz mieszka w Irlandii, milczy od lat. Szymon powiedział kiedyś swojej narzeczonej przy mnie: „To nie jest mój ojciec. Nie muszę mu niczego zawdzięczać”.
I wiecie, może ma rację.
Ale jest coś, o czym żadne z nich nie wie. Mam córkę. Swoją. Prawdziwą. Teraz ma dwadzieścia sześć lat i mieszka w Oslo. Urodziła się, gdy byłem po czterdziestce, w całkowitej tajemnicy.
Miałem wtedy krótki romans z kobietą o imieniu Joanna. Poznaliśmy się na szkoleniu z pierwszej pomocy. Była cicha, nosiła długie spódnice i pachniała konwaliami. Spotykaliśmy się w hotelu na przedmieściach. Kiedy zaszła w ciążę, powiedziała: „Nie musisz nic robić. Nie musisz być obecny. Po prostu wiedz, że ja to dziecko urodzę”.
Spanikowałem. Nie mogłem sprowadzić Joanny do domu. Kuba, Marta, bliźniaki – nie zaakceptowaliby nowej kobiety. A co dopiero dziecka. Byłem ich. Należałem do nich. Joanna wyjechała do siostry do Norwegii. Tam urodziła naszą córkę, Milenę.
Przez lata widywałem ją dwa, może trzy razy do roku. Przyjeżdżałem w delegacje, przywoziłem prezenty, pieniądze. Milena nazywała mnie wujkiem. Łapałem się na tym, że godzinami mogę patrzeć, jak bawi się na placu zabaw, jak zbiera kasztany, jak śmieje się, odsłaniając szparę między zębami. „Wujku, zobacz!” – wołała, a ja robiłem zdjęcia starym telefonem i dusiłem w sobie słowo „córcia”.
Nie miałem odwagi powiedzieć jej prawdy.
Dopiero rok temu, kiedy diagnoza zabrzmiała jak wyrok, zadzwoniłem. Głos mi drżał, ale powiedziałem wszystko. Od początku. Milena milczała trzydzieści sekund. Potem usłyszałem ciche: „Zawsze wiedziałam. Po prostu czekałam, aż sam mi powiesz”.
Trzy dni później przyleciała. Wynajęła mieszkanie na Podzamczu, gotowała mi obiady, woziła do lekarza. Przywiozła słoik konfitury z malin, bo kiedyś wspomniałem, że lubię. Teraz dzwoni codziennie. Pyta, czy zjadłem śniadanie, czy wziąłem leki, czy nie jestem smutny. I ja po każdej rozmowie siedzę w fotelu i wycieram oczy rękawem.
A teraz ten katalog. Ta urna. Ten elegancki pismak, którym Marta zapisała moje nazwisko na blankiecie zamówienia.
Wczoraj zadzwoniłem do mecenasa. Spisałem testament. Dom, działkę nad jeziorem Dąbie, oszczędności z konta – wszystko przepisałem na Milenę. Ona jedna nigdy nie oczekiwała niczego. Kochała mnie, zanim dowiedziała się, kim jestem.
Do Kuby, Marty, Tomka i Szymona napisałem list. Krótki, odręczny, taki, jaki powinien przeczytać ojciec, który przestał udawać, że ma rodzinę. Niech dostaną go po mojej śmierci.
Siedzę na werandzie i patrzę, jak słońce zachodzi za garażem. Za dwa dni przylatuje Milena. Widziałem już bilet w jej mailu – zarezerwowane siedzenie przy oknie. Napisała: „Będę. Trzymaj się, tato”. Tato. Pierwszy raz tak napisała.
Jabłka dalej spadają na trawę. Trzydzieści osiem. Trzydzieści dziewięć. Czterdzieści. W kuchni stygnie herbata w szklance z koszyczkiem, a ja po raz pierwszy od dawna nie boję się jutra. Nie wstydzę się już tego, kim byłem, i nie żałuję tego, kogo kochałem. Przeżyłem życie, które nie było moje. A teraz nadchodzi czas na te ostatnie, prawdziwe dni.
