Nazywam się Robert, mam pięćdziesiąt trzy lata i od dwudziestu jeden lat jestem żonaty z Martą. Piszę to nie po to, żeby się tłumaczyć, tylko dlatego, że ktoś wreszcie powinien powiedzieć, jak to wygląda z mojej strony.
Teściowa, pani Zofia, mieszkała w Radomiu, w starym mieszkaniu przy ulicy Żeromskiego, tym z kaflowym piecem, którego nigdy nie zdemontowała, bo „jeszcze się przyda". Zmarła w marcu, miała osiemdziesiąt cztery lata. Zostawiła mieszkanie, trochę oszczędności na książeczce i kredens po swojej matce — ciężki, dębowy, ze szkłem w drzwiczkach, który od zawsze stał w kuchni i nikt go nigdy nie ruszał, bo pani Zofia twierdziła, że to „jedyna pamiątka po Radomiu sprzed wojny".
Problem zaczął się dwa tygodnie po pogrzebie, kiedy siostra Marty, Ewelina, przyjechała z Kielc z mężem i furgonetką. Bez zapowiedzi. Otworzyłem drzwi, a oni już stali w progu z kluczami, które — jak się okazało — pani Zofia dała Ewelinie „na wszelki wypadek" jeszcze rok wcześniej.
Nie krzyczałem. Nie trzasnąłem drzwiami. Po prostu powiedziałem, że kredens zostaje, bo tak było umówione z teściową jeszcze za jej życia — miał trafić do Marty, bo to ona przez ostatnie sześć lat dojeżdżała do matki co drugi weekend, robiła zakupy, wożyła na dializy do szpitala przy Aleksandrowskiej. Ewelina przyjeżdżała na święta. Może cztery razy do roku.
Dla mnie to nie była kwestia mebla. To była kwestia tego, kto naprawdę był przy tej kobiecie, kiedy bolały ją nogi i nie mogła sama dojść do apteki.
Ewelina spojrzała na mnie tak, jakbym ukradł coś, co mi się nie należy. Powiedziała, że „zawsze byłem cwany" i że „Marta zawsze umiała się wkręcić". Jej mąż stał z boku i milczał, wpatrzony w telefon, jakby liczył, ile to jeszcze potrwa.
Nie powiedziałem wtedy Ewelinie jednej rzeczy — że dwa miesiące przed śmiercią pani Zofia sama zadzwoniła do notariusza, pana Kowalczyka z kancelarii przy Placu Konstytucji, i spisała testament. Nie powiedziałem, bo to nie moja sprawa była to ogłaszać na progu, przy furgonetce, z sąsiadką z naprzeciwka podglądającą zza firanki.
Marta stała za mną cały czas, blada, z rękami wbitymi w kieszenie kurtki. Nie odzywała się. Wiedziałem, że dla niej to jest gorsze niż dla mnie — bo to jej siostra, jej krew, a jednak ona, Marta, mimo tych sześciu lat wożenia matki do szpitala, nagle znowu czuła się jak dziecko, które musi się tłumaczyć z tego, że coś dostało.
Zamknąłem drzwi. Nie na kłódkę, po prostu na klucz. Powiedziałem, że wracamy do tego po pogrzebowej stypie, kiedy emocje opadną, i że nic z mieszkania nie rusza się bez papierów.
Papiery przyszły tydzień później. Testament notarialny, jasny jak słońce: mieszkanie sprzedać i podzielić po połowie, oszczędności — po połowie, ale kredens, obrazy po dziadku i porcelanowy serwis — wyraźnie zapisane dla Marty, „za opiekę w ostatnich latach życia".
Kiedy Ewelina to usłyszała, zadzwoniła do mnie osobiście, nie do Marty. Krzyczała, że to ja „nastawiłem matkę przeciwko niej", że „na pewno coś nakombinowałem". Powiedziałem jej spokojnie, że nigdy w życiu nie byłem z jej matką sam na sam dłużej niż dziesięć minut, i że jeśli ma wątpliwości, może zaskarżyć testament w sądzie — kancelaria pana Kowalczyka ma wszystko nagrane i podpisane przez dwóch świadków.
Nie zaskarżyła. Wiedziała, że nie ma z czym.
Sprzedaliśmy mieszkanie miesiąc później za trzysta dziewięćdziesiąt tysięcy złotych, jak było w testamencie, po połowie na konto każdej z sióstr. Kredens Marta zabrała do naszego mieszkania na Mireckiego, ustawiła w kuchni dokładnie tak, jak stał u matki — pod oknem, ze szkłem odwróconym w stronę stołu.
Ewelina od tamtej pory nie zadzwoniła ani razu. Nie na urodziny Marty, nie na Wielkanoc. Wiem, że dla Marty to boli bardziej niż kredens kiedykolwiek mógł uleczyć. Ale kiedy wieczorem siadamy przy tym samym stole, a ona stawia na nim dwie filiżanki z serwisu po matce, widzę, że nie żałuje decyzji, którą podjęła jej matka — tylko tego, że musiała jej bronić przy drzwiach, zamiast po prostu ją odziedziczyć w spokoju.
